Leerling vs Leerkracht - de AI wedloop op school
Leerlingen zullen altijd de randjes van het toelaatbare opzoeken, de kunst is om AI in te zetten om ze ook echt verder te helpen. Maar welke tools kun je daar nou voor inzetten? In deze blogpost twee goeie voorbeelden van behulpzame tools.
Mijn 14-jarige dochter zit in het 2de jaar van de middelbare school en ik blijf het fascinerend vinden hoe weinig er over AI wordt gesproken. Vaak is de enige instructie "je mag geen AI gebruiken". Iets wat de klas uiteraard volledig in de wind slaat. Af en toe bij hoge uitzondering is de opdracht "je mag AI gebruiken", maar veel verder dan dat gaat het niet. Overigens niets ten nadele van de leerkrachten - ik ga er van uit dat die hun uiterste best doen de leerlingen op een zo goed mogelijke manier les te geven, maar de kennis en middelen lijken hierin tekort te schieten.
Ze zat dan ook nog geen 2 maanden op de middelbare of ze kon me al haarfijn uitleggen dat de crux van een goed verslag is dat je het door verschillende taalmodellen haalt, zodat het lastiger te traceren is of het met AI gemaakt is. Ook expres wat fouten toevoegen en de opdracht "schrijf het alsof je een 13-jarig meisje bent" doet wonderen. Het is nu eenmaal zo dat een gemiddelde puber alleen het absolute minimum zal willen doen, dus verwachten dat ze 500 woorden zelf gaan schrijven terwijl ze dat ook uit kunnen besteden is wat veel gevraagd voor het gemiddelde puberbrein.

Wat ik echter zie vanuit mijn vakgebied is dat het ook prachtige nieuwe mogelijkheden biedt. Zo gebruik ik zelf voor mijn dochter vooral NotebookLM (te gebruiken met een Google account). Het voordeel van deze applicatie is dat je zelf de invoer van de kennis doet en er vervolgens mee aan de slag kunt. Ik maak dus simpelweg foto's van haar Aardrijkskunde hoofdstuk, gooi die erin, en dat is nu de basis kennis van dit taalmodel. Vervolgens kan ze hier diverse dingen van laten maken - een uitlegvideo, een podcast, een brainmap, of een quiz bijvoorbeeld. Ook kan ze specifiek vragen stellen over deze stof. Uiteraard is het belangrijk kritisch te blijven - alleen een podcast luisteren is niet genoeg, en het model kan de nadruk anders leggen dan de leerkracht - maar het helpt haar wel enorm met leren. Vooral mensen die auditief zijn ingesteld (of mensen met dyslexie) kunnen hier heel veel baat bij hebben.

Een andere favoriet binnen de Google collectie is Gemini Deep Research. Hierbij geef je een opdracht om iets uit te zoeken en gaat hij echt stevig onderzoek doen. Voor mezelf handig om een bepaalde markt te analyseren, een marketing plan te schrijven, of een personeelsuitje te plannen, maar voor schoolgaande kinderen vooral ook handig om hun eerste onderzoek te doen. Het eindresultaat is een grondig verslag, met alle bronvermeldingen erbij. En als je tijdens de analyse blijft kijken zie je ook nog eens de hele redenering voorbij komen. Een prima startpunt voor een schoolverslag.
En ja, ik zeg expres startpunt... want daar zit wat mij betreft het leermoment. AI zoekt in alle bronnen online, dus ook de onzinnige. Garbage in is Garbage out. Dus moet je leren hoe je in je prompt meegeeft wat wel en niet meegenomen mag worden. Je moet leren al je bronnen te controleren, en niet zomaar ervan uit te gaan dat alles wat eruit komt ook echt waar is. Laat het ene taalmodel de ander controleren. En zie dit alles dan als huiswerk. Laat die leerling zich thuis grondig voorbereiden en dan tijdens de les - met pen en papier - een opstel hierover schrijven, of live in een debat die kennis presenteren. Zo leer je de tools op een constructieve manier te gebruiken.
In mijn ogen zit de kracht van school niet in het klakkeloos leren opdreunen van feitjes. De generatie van nu zal altijd en overal toegang hebben tot informatie, dus het alleen maar onthouden van kennis voegt niet veel meer toe. Wat je op school leert vormt je als mens en zal je je hele toekomstige carrière bijblijven. Wat telt is dat je kritisch leert denken, conclusies leert trekken van informatie die je online vindt, een standpunt leert innemen en dat verdedigen in een debat. En vooral - van mening durven veranderen als blijkt dat de ander ook best goede argumenten heeft. Dat maakt ons menselijk, en in een wereld die steeds technischer wordt maakt dat het verschil. AI geeft ons simpelweg nog meer toegang tot informatie, in een duizelingwekkend snel tempo, en maakt alles efficiënter. Nu moeten we nog leren hoe we dit gaan inzetten om het leven beter te maken, en niet alleen maar makkelijker.
Even nog wel een tip - de gratis versies van deze applicaties gebruiken ook jouw informatie om van te leren. Dat is bij schoolboeken niet zo'n groot risico. Maar ga je het voor andere zaken gebruiken, investeer dan in de betaalde variant.